Posts Tagged ‘spiritualiteit’
Geplaatst in Spirituele bomen op 12/16/2008 02:30 am
In de Bamanan, de taal van de Bambaren te Mali wil “boom”, jiri zeggen. Van het woord “ji” wat water betekent. Net zoals vele volkeren geloven ze dat de goden in de bomen wonen, en als men sterft, men terug keert naar het woud. Het woord voor boom wil vaak ook “middel’ of “medicijn’ zeggen. Vrijwel alles wat de boom biedt, kan men gebruiken. Het vallen van vruchten en de wortel heten “ba’ (ook wel moeder) en de zaden en afkomt “si’ (vader).
Baobab
De baobab wou de mooiste boom zijn en de grootste van allemaal. De schepper werd van het geklaag van de baba zo nijdig dat hij de boom uitrukte en onderste boven in de aarde plantte. Hierdoor is de eerste bijnaam van de Baba, de onderstebovenboom. Over gans Afrika heb je één soort. Op Madagaskar heb je 4 flessensoorten baobab’s, die je ook in Australië aantreft. De baobab kweekt men ook als bonsai.
De boom is vrij indrukwekkend; kan tot zes eeuwen oud worden, 30m hoog, een omvang tot 40 meter!! Bantoe dorp die hebben in op de takken van één baba zeventien hutten gebouwd; waar gans het dorp in leefde. Beschermd tegen wilde beesten. In Leysdorp is er zelfs een café gebouwd binnenin een baba. Een volwassen boom kan 136.200 liter water bevatten (je kan op hout sabbelen) · Vaak dient hij als markt/vergader of begraafplaats. De bladeren, schors en vruchten zijn koortsremmend en pijnstillend. De schors (2.5cm dik) kun je afkrabben en dan zie je al terug bladgroen; hij heeft een zelf hestellende functie. Men maakt er touwen, manden, kledij en vlechtwerk van; het is heel buigzaam. Thee van de schors tegen Engelse ziekte. De schors desinfecteert, geneest griep en verkoudheid. De bloemen zijn helderwit, groot (20cm breed) en bestuiving gebeurd door vleermuizen en vogels. Gedroogd worden ze gesnoven en lijm van gemaakt. Vruchten 12-36cm lang met dikke schil; witroos vruchtvlees en grote zwarte pitten. Vruchtvlees helpt tegen diaree. Smaakt naar romige tartaar; vandaar ook de naam kremetartboom. Ze lijken op aubergines, luchtig vruchtvlees die op schuimkoekjes lijkt. Bavianen lusten het heel graag en daarom heet de baba ook wel de apebroodboom. Vruchtvlees ook toegevoegd aan yoghurt of melk. (verfrissend) ·
Bladeren: groente, gedroogd als specerij die ijzer en kalk bevat. Thee is goed tegen astma, kolieken, darminfecties. Bladeren worden ook in salade en soep verwerkt. Scheuten; gegeten als asperges. Pulp: shampoo. Pitten bevatten olie + proteïne en wordt verwerkt tot kindermeel (smaakt gegist naar amandelen). Ze brengen bier op smaak en vervangen de koffieboom. Het extract van het zaad is werkzaam tegen tandbederf, gewricht en nieraandoeningen. Wortel: bevat rode verfstof, gegeten om te overleven. Tegen impotentie
Oude baba; vaak hol vanbinnen is een waterplaats (4000 liter water ongeveer); regenton. Er is ook een verhaaltje van de haas en de hyena die in de holtes van de boom schatten en juwelen verbergt. Als hij sterft; zakt hij ineen als een pudding; en door opwarming van de zon kan het houtweefsel gaan ontbranden. De as is een uitstekende meststof. Echter blijf uit de buurt; de wortels zitten zo diep, dat als ze gaan verrotten je in de zachte pulp kan wegzakken. De as is ook een vervangmiddel voor zout en een ingrediënt voor zeep. Hout: uit het hout wint min gif tegen mieren, en een stof die in het leerlooi-proces gebruikt wordt. Men maakt er vezelplaat van, papier, kano’s. Zoete siroop (vruchten); snoepgoed.
Bananenboom
In de zevende eeuw exporteert naar Arabische wereld; afkomstig van het oosten. Het woord banaan is Arabisch voor “vinger’ . De bananenboom is infeite geen boom, maar een grote plant. Bananen bevatten meeste proteïnen en suikers; een rijpe banaan heeft de mens energie en wordt aanbevolen aan hen die uithoudingssporten beoefenen. Ze bevat tevens magnesium, selenium, ijzer en verschillende soorten vitaminen. Men vindt ze in alle zoutloze diëten, omdat ze geen sodiumchloride bevatten. De bladeren van de bananenboom doen dienst als folie voor het smoren en bewaren van voedsel. Trossen 14 “vingers’ bevatten 18-20 bananen. Bloemen: grote felroze bloemen.
Karitéboom
Niet zo mooie boom; zeer dichte schors die brandvrij is. De boom zit vol olie! Groot economisch belang; handel in crème, boter, chocolade, lippenstift. De boter wordt geoogst uit de noten met de hand of machinaal voor zeep, kaarsen, brandstof, cosmetica (zalf tegen huidirritatie), voeding WWF . Groeit vooral in oost-afrika en kan 15m hoog. De karité is ook wel de vrouwenboom genoemd omwille van de omhulde bladeren, gele bloemen. Haar bessen zijn 3-4 cm breed, 8cm groot en ovaal.
Rond de karité hangt het verhaal van de botervrouw. Een man had twee vrouwen; de tweede vrouw is jaloers en stuurt de botervrouw naar buiten; ze smelt van de hitte. De tweede vrouw verzamelt de boter en bakt er een taart van; die de man opeet. Hij vraagt om zijn botervrouw; en de andere vrouw zei; die heb je net opgegeten. Men zegt dat de geest van de botervrouw terug ging naar de boom die haar het leven schonk.
Bibliografie
Bomen van Afrika, Koninklijk Instituut voor Tropen, 2000
Wat we als mensen zeker weten is dat uiteindelijk ons lichaam zal sterven. In Afrika zoekt men redenen voor het feit dat ons lichaam sterft. In Centraal-Afrika zegt leb dat de kameleon een geluid hoorde van binnen in een boom. Bij de opkomende maan opende de kameleon de boom, waaruit mensen en dieren tevoorschijn kwamen, ze zouden gelukkig leven in het woud. De hemelgod Olodumare gaf aan de kameleon de opdracht de mensen in te lichten dat ze nooit zouden sterven. De kameleon ging voetje voor voetje, soms knabbelend aan een blaadje, naar de mensen toe. De hemelgod bedacht zich en gaf de opdracht aan de slang om naar de mensen te gaan, en te zeggen dat alles wat leeft op aarde zal sterven en opnieuw zal beginnen leven in een eeuwigdurende cyclus. De slang kwam natuurlijk eerder aan bij de mensen en bracht hen het nieuws. Een hele tijd later kwam de kameleon aan bij de mensen, en vertelde hen de boodschap van de hemelgod. Maar het was te laat, de eerste woorden waren onherroepelijk. Enzo zijn de mensen, dieren en planten gedoemd te sterven. Was de kameleon nu maar sneller geweest, dan hoefde men geen elixirs te bedenken om eeuwig jong te zijn en had de cosmetica geen geld verdiend aan zalfjes op basis van tropische planten.
Er bestaan nog soortgelijke vertelsels over waarom mensen sterfelijk zijn. Soms is een ganse gemeenschap afhankelijk van een boom, vaak is het dorp opgebouwd rond een oude boom die het centrum vormt waar alle vergaderingen en evenementen plaats vinden. Bij het bouwen van een nieuw dorp gebeurt er iets merkwaardig. Het favoriete kind van de hoofdvrouw wordt levend begraven tijdens een inwijdingsceremonie, een tak wordt door het kind zijn lichaam gestoken. De geest van het kind gaat over in de tak, die het kwaad kan omvatten, omsluiten zodat het niet onder de gemeenschap verspreidt wordt.
Als een Luba vrouw jaloers is op een andere vrouw met kind, plant ze een hoge en kleine boom en vervloekt hen. Als de bomen wegrotten, zal het geluk van de moeder en het kind afnemen. Maar de vrouw die haar vervloekte zal drie keer zoveel ongeluk op haal hals hebben gehaald, totdat ze zichzelf van het leven beneemt en terugkeert naar het woud. De Zulu zegt dat er bomen zijn die kwaad herbergen, en andere die kunnen blèten als geiten!
De menshie wordt onder de boom gebracht, als groeiend en bloeiend wezen die geleidelijk aan zijn takken verliest om een nieuw leven te schenken. In diverse Afrikaanse stammen worden takken meegegeven of verbrand bij de doden. Zo legt men de bloesem van de bananenboom voor de hut van een overledene en deze personfieerd het dode lichaam. Bij de Yoruba voert men eerst een waterzuiveringsritueel uit, vermengt met boter die men in een palmblad doopt. Dan besprenkelt men het dode lichaam ermee. Hierna laat men de geest van het woud terugkeren en wenst men hem een goede reis toe. Madela, een stamhoofd beweerde dat bomen net als mensen ‘ademen’.
In Afrika heeft men een verhaal over een blanke die een bezielde boom velt van een gerespecteerde god. Hij wou een kano maken, die hem op de rivier zou wegvoeren. Om de boomgeest nie ten kwade te zijn, bracht men een dode geit naar de omgehakte boom. Men goot het bloed aan de voeten van de boom om de boomgeest om hem gerust te stellen dat het bloed van de blanke was, die moest boeten voor heiligschennis. Als alle bomen zijn omgehakt en er is nog maar één boom in de wereld en iemand hakt deze om, dan zal het leven van deze aarde verdwijnen en zo ook de mens. Mensen hebben bomen nodig.
Bomen brengen mensen samen
De traditionele godsdienst kwijnt geleidelijk aan weg. De massale houtkap en de invloed van het Westen (en Oosten), die het christendom en de Islam meebracht, is hiervan veelal de boosdoener.
Door het verschil in religie verstoten ze de traditionele religie en de priestercultus van bijvoorbeeld de Yoruba in Nigeria. Met het omhakken van het bos, verdwijnt het pantheon en het geloof. De heilige wouden waar men rituelen hield, worden steeds dunner. De tempels die in het bos zijn opgericht worden platgewalst en bebouwd met moskeeën. Sommige delen van het bos worden in Nigeria niet toegankelijk gemaakt voor de toeristen, omdat de Yoruba gelooft dat enkel ingewijden met de kracht van de majesteuze bomen kunnen omgaan.
In Afrika leert men over de boom des levens het volgende: je moet zorgen dat je de wortels goed verzorgd en tijd en energie kunt opbrengen om ze te laten ontwikkelen en groeien. Zo kan het een stevige boom worden, met mooie bladeren en na inspanning kan je de bloemen plukken en van de vruchten genieten. Zonder goede wortels, kan een storm de boom omver rukken.
Bomen zijn de redders van het menselijke leven, ze symboliseren onszelf, onze familie, onze roots. Bomen hebben geen nadelen en zijn onontbeerlijk voor de toekomst van de planeet. De wouden werden bossen, en deze worden omgehakt. Net zoals in China, Vietnam en Zuid-Amerika doen boeren aan illigale houtkap. Bomen leveren brandhout die plaats maken voor landbouwgronden of om meubelen en voorwerpen uit te vervaardigen en te verhandelen. Het hakken van bomen kost hun niks. Maar de bomen verdwijnen en dus ook het inkomen. Men tracht met de steun van tal van organisaties zoals de Wereldbank van de Europese Unie, Unesco, Cidis en het Wereldnatuurfonds, delen van Centraal en Zuid-Afrika te herbossen en gebieden als een beschermd reservaat te beheren. Maar veel belangrijker is om het huidige bosareaal te behouden. Niet enkel op spiritueel, maar ook op ecologisch vlak, is oerbos onvervangbaar. Het is de motot van alle leven op aarde.
De herbossing is in 1970 begonnen met zoveel mogelijk inheemse soorten. Maar men importeerde ook bijvoorbeeld Eucalyptus uit Azië, omdat deze boomsoort sneller groeit. Iedereen moet helpen in de heropbouw. De tropische bossen van Centraal-Afrika worden gekenmerkt door een uitzonderlijke biodiversiteit. Het is de strijd tegen woestijnvorming en behoud van het tropisch regenwoud. Zijn geheimen, dieren en zijn gebruiken moet men redden voor het te laat is. Daar heeft iedereen baat bij.
Je weet dat bomen nodig zijn, zijn bladeren nuttig, zijn vruchten je honger stillen, zijn schaduw je beschermt tegen hitte, zijn hout je papier verschaft, meubelen, warmte tot zelfs kleding en luiers! Bomen groeien met licht, warmte, ruimte, lucht en ook liefde. Je weet hoe je nu zelf bomen kan laten groeien, en hoe bomen de weg vormen naar vriendschap en solidariteit. Bomen brengen mensen samen!
